Een Porschemotor in een Lada

Een Amersfoortse buschauffeur die brutale jongelui tot hun schrik in het Arabisch toesprak. Die soms een passagier tot de voordeur bracht, ‘voor de gezelligheid’. Douwe Kornelis Wiersma, 8 juli 1967 – vermoedelijk 6 november 2011
Een man van twaalf ambachten en nauwelijks ongelukken, zo zei hij het zelf. Zijn jeugd, deels in een pleeggezin, was niet gemakkelijk. Als kind voelde Douwe Wiersma zich niet slimmer dan anderen, eerder onzekerder. Maar hij begreep meer.
Hij groeide uit tot een creatieve chaoot met een hart van goud. Een lange, vrolijke vent, drukke gangmaker van nature, die altijd tijd maakte om zichzelf en zijn geloof royaal te delen, met wie er maar op zijn pad kwam.
Hij studeerde in 1990 af als dagbladjournalist aan de Evangelische School voor Journalistiek in Amersfoort. Je doet je studie erbij, hadden docenten gezegd. Zijn creativiteit was onuitputtelijk. Toen medestudenten de rechtbank in Utrecht bezochten, had Wiersma zich als zwerver tegen de pui van de rechtbank laten zakken. In winkelcentrum Hoog Catherijne was hij als ‘zwerver’ getuige van een overval op een juwelier.

Zijn volwassen leven lang bleef hij wonen in zijn studiestad, op een flatje. Gepassioneerd stortte hij zich van cursus in cursus, van gitaar tot Hebreeuws. Zijn hoogbegaafdheid ontdekte hij als dertiger in India, toen hij meekeek met iemand die net een IQ-test invulde. Zijn vermoeden werd bevestigd. Hoe kon hij ook níet hoogbegaafd zijn, Douwe, die Duits, Engels, Frans, Spaans, Grieks en Arabisch sprak; die welgeteld 31 loopbanen had, en die, toen hij nog gezond was, 70 uur per week werkte plús 20 uur vrijwilligerswerk. Hij was reisleider, postbode, zeilinstructeur, internationaal vrachtwagenchauffeur, grafisch vormgever, streekbuschauffeur, pr-manager en tekstschrijver. Hij was vrijwilliger voor Mensa, vereniging voor hoogbegaafden, en de christelijke pendant Choochem. Hij noemde zichzelf ‘een Porschemotor in een Lada’. Die verenigingen waren een warm bad, van thuiskomen en erkenning. Maar de eenzaamheid hieven ze nooit geheel op. Een levensgezel vinden, normaal al geen sinecure, is voor hoogbegaafden extra lastig. Zijn verwachtingen waren hoog. En hij miste voorbeelden. Niemand deed hem voor ‘hoe hij slim moest zijn’. Gaf hij zijn mening, dan moest hij er steeds aan denken ‘normaal’ te klinken. Zo leerde hij leven met etiketten als irritant, arrogant, superieur, discussiëren om het discussiëren. Hij begreep, dat men hem niet begreep. En, o ja!, hij was ook nog bezig ­leraar Nederlands, aardrijkskunde en geschiedenis te worden.

Door de springerigheid van zijn loopbanen en zijn exuberante karakterstructuur dook hij, geheel in stijl, onverwacht op in de levens van oud-studiegenoten. Een van hen herinnert zich hoe zij, toen ze zelf werkzaam was in Nepal, Douwe ontmoette in Kathmandu. Bleek hij reisleider te zijn, in de Himalaya. De ander kwam hem tegen als buschauffeur in Nederland. Als hoogbegaafde doorzag hij alle trucs; vervalste kaarten pikte hij eruit. Op de bus maakte hij veel agressie mee: een beroving, dronkenschap en een steekpartij.

Zijn gezondheid verslechterde, onder meer door diabetes. Een studiegenote ontmoette hem in 2009 op een weekend voor christelijke singles. De zoektocht naar een levenspartner leefde nog steeds. Bij al zijn rondreizen en zijn grote netwerk bleef hij zoekend, naar diepte, echtheid en betekenisvolle relatie. Een gevleugeld woord was ‘Gij zijt elkander niets schuldig dan elkaar lief te hebben.’ Volgens haar een passende gedachtenistekst, hoezeer hijzelf ook teleurgesteld leek te zijn in het hapklare, maakbare bijbeltekstenchristendom. Zijn onstopbare dadendrang en dito hersenen maakten hem geen rustige kerkbankzitter. Hij kon daar zijn draai niet vinden. Maar de wereld mocht weten dat hij bij Jezus hoorde. Een studiegenote noemt hem ‘een christen die er meer van begreep dan menig ander’. Hij wilde dat mensen Gods bestaan afzagen aan zijn gedrag, had aandacht voor wat onvolmaakt was en zette zich daarmee bewust af tegen een wereld ‘die draait om succesvol zijn, geld verdienen en macht verzamelen’.

Zijn overlijden werd pas weken later ontdekt. De politie forceerde de deur van zijn appartement. Het vermoeden is dat hij er al 2,5 week lag. Onderzoek concludeert dat hij een hartaanval moet hebben gehad, vermoedelijk op 6 november, en op slag dood was.

Bij zijn crematie was er een bonte, eigenzinnige stoet, van jaargenoten tot buschauffeurs. Een ontroerend treffen, zoals hij zelf graag had gezien. Op zijn computer werd ontdekt dat hij in 2010 woorden als afscheid, stilstaan, weg en dood onbruikbaar had genoemd voor zijn eigen overlijdensdienst. ‘Vier het leven dat ik leefde, sta stil bij het leven dat ik ben.’ Hij verlangde ernaar ‘daar te zijn waar ik behoor, niet uit verdienste maar door zijn genade, op schoot bij Hem die mij in dit leven wilde.’ Als grafschrift wilde hij: ‘Douwe was here.’ Een familielid dichtte:

Jij, rijzige reus en spraakwaterval,
jij, in streepjeshemd gestoken lijf,
jij, geur van shag en aftershave maar vooral:
jij, hart waarnaar de heimwee blijft.

Want wie maakt er voortaan gang,
wie brengt er diepgang in een lied;
zonder jouw stuwkracht ben ik bang
is het hier lang zo vrolijk niet.

Douwe Kornelis, bewogen heb jij voorgedaan
waarom het draait in dit aards bestaan.


Douwe, bedankt voor wie jij was!

Bizzprint Amersfoort